ಆರ್ಟಿಐ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಕೋರಿದ ಪತ್ನಿಗೆ ಸಿಐಸಿ ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶ!
ಮಾಧು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿ (ಉತ್ತರ ರೈಲ್ವೆ, ನವದೆಹಲಿ) ನಡುವಿನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ (ಕಡತ ಸಂಖ್ಯೆ: CIC/NRAIL/A/2017/145203), ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗವು (CIC) ಆರ್.ಟಿ.ಐ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರಾದ ಮಾಧು ಅವರು, ತಮ್ಮ ಮಗಳ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಆರ್.ಟಿ.ಐ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇದು ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವಿಚಾರವು ಆರ್.ಟಿ.ಐ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 8(1)(j) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಲಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 11ರ ಅನ್ವಯ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳೇನು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಆಯೋಗವು, ತಂದೆಯ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡದಿರುವುದು ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 8(1)(j) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ‘ಬೃಹತ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ’ಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಬಲವಾದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಿಐಸಿ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗವು, ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಆದೇಶಿಸುವ ಬದಲು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಆಯೋಗವು, ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ (CPIO) ಮುಂದಿನ ಐದು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಆರ್.ಟಿ.ಐ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 11ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ’ (ಪತಿಗೆ) ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು. ಈ ನೋಟಿಸ್ ಮೂಲಕ ಆಯೋಗದ ಆದೇಶವನ್ನು ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಕುರಿತು ಅವರ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ.